قیمت خرید میوه با حقوق کدام کارگران جور است؟
فوری خرید: مقایسه نرخ های رسمی میادین میوه و تره بار تهران نشان میدهد گرانی تابستان 1405 فقط به گیلاس های لوکس، میوه های وارداتی یا نوبرانه ها محدود نمانده است. هندوان...
به گزارش فوری خرید به نقل از خبر آنلاین، کافی است چهار کیلو میوه معمولی تابستان را روی ترازوی میوه فروشی بگذاریم؛ یک کیلو هلو انجیری، یک کیلو آلو، یک کیلو انگور یاقوتی و یک کیلو سیب گلاب. عددی که در نرخ نامه ۳۱ تیر ۱۴۰۵ مقابل این چهار قلم می نشیند، ۷۷۵ هزار تومان است؛ یعنی بیشتر از کل مزد یکروز کارگری که حداقل دستمزد می گیرد. او بعد از یکروز کامل کار، هنوز باید حدود ۲۲۰ هزار تومان دیگر هم روی مزدش بگذارد تا همین کیسه چهارکیلویی را به خانه ببرد.
اقتصادنیوز در خبری نوشت: همین سبد در تیر سال قبل حدود ۳۷۵ هزار تومان قیمت داشت. به بیانی دیگر، هزینه این چهار میوه در یک سال بالاتر از دو برابر شده؛ در صورتیکه مزد پایه کارگر از حدود ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به ۱۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده است. میوه هایی که زمانی انتخاب های عادی تابستان بودند، حالا آهسته آهسته از خرید روزمره فاصله گرفته و به سبدهای کوچک تر، خریدهای هفتگی و انتخاب میان «ارزان ترین میوه های موجود» محدود شده اند.
مقایسه نرخ های رسمی میادین میوه و تره بار تهران نشان داده است گرانی تابستان ۱۴۰۵ فقط به گیلاس های لوکس، میوه های وارداتی یا نوبرانه ها محدود نمانده است. هندوانه، خربزه، طالبی، هلو، آلو و حتی سیب گلاب هم جهش هایی را ثبت کرده اند که در خیلی از موارد از افزایش حداقل دستمزد جلو زده است.
جهش خاموش در میدان میوه؛ ۱۷ قلم سریع تر از دستمزد دویدند
برای این که مقایسه نرخها تحت تاثیر تفاوت بازار عمده فروشی و خرده فروشی قرار نگیرد، قیمت های تیر ۱۴۰۴ و تیر ۱۴۰۵ از نرخ نامه های یک مرجع واحد، یعنی میادین میوه و تره بار شهرداری تهران، استخراج شده اند.
زردآلو رکورددار این جدول است. قیمت هر کیلو از این میوه از ۹۸ هزار تومان به ۲۷۰ هزار تومان رسیده و نزدیک به ۱۷۶ درصد بالا رفته است. سیب گلاب هم با رشد ۱۶۴ درصدی، کیلویی ۲۳۰ هزار تومان قیمت دارد؛ یعنی خرید دو کیلو سیب گلاب حدودا معادل مزد یکروز کامل کارگر است.
حتی هندوانه که به طور معمول پناهگاه خانوارهای کم درآمد برای حفظ میوه در سبد غذایی به حساب می آید، از کیلویی ۱۶ هزار تومان به ۳۵ هزار تومان رسیده و حدود ۱۱۹ درصد گران شده است. قیمت آن هنوز در مقایسه با هلو، شلیل و گیلاس پایین تر است، اما سرعت رشدش حدودا دو برابر افزایش مزد بوده است.
گرانی میوه فقط حرف مغازه دارها نیست
افزایش قیمت های بازار با آمار رسمی تورم هم هم جهت است. در خرداد ۱۴۰۵، گروه «میوه و خشکبار» فقط در یک ماه ۱۲.۵ درصد گران شد؛ بالاترین تورم ماهانه در بین گروههای اصلی کالا و خدمات. در همین ماه، تورم ماهانه کل کشور ۵.۹ درصد و تورم خوراکی ها و آشامیدنی ها ۶.۸ درصد بود.
تورم نقطه به نقطه خوراکی ها و آشامیدنی ها هم به حدود ۱۳۳.۹ درصد رسید؛ یعنی هزینه خرید یک سبد مشابه خوراکی نسبت به خرداد سال قبل بالاتر از دو برابر شده است. تورم نقطه به نقطه کل کشور ۸۸.۶ درصد و تورم سالانه هم ۶۲ درصد اعلام گردید. این ارقام نشان داده است فشار میوه قسمتی از یک موج بزرگ تر رشد هزینه خوراک خانوارهاست.
فشار تورمی برای همه خانوارها یکسان نیست. تورم سالانه دهک دوم در خرداد به ۶۸.۵ درصد رسیده، در صورتیکه این شاخص برای دهک دهم حدود ۶۰.۱ درصد بوده است. خانوارهای کم درآمد نه فقط درآمد کمتری دارند، بلکه سهم بیشتری از پول خویش را برای کالاهایی هزینه می کنند که سریع تر گران شده اند.
یک روز کار برای یک کیسه کوچک؛ هزینه میوه چند ساعت دستمزد را می بلعد؟
حداقل مزد روزانه کارگران در سال ۱۴۰۵ حدود ۵۵۴ هزار تومان و مزد پایه ماهانه نزدیک به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان است. بر این اساس، خرید یک کیلو انبه ۳۳۰ هزار تومانی، نزدیک به ۶۰ درصد مزد روزانه را می گیرد. یک کیلو زردآلو ۴۹ درصد، یک کیلو آلبالو یا گیلاس ۴۵ درصد و یک کیلو موز یا سیب گلاب حدود ۴۲ درصد مزد روزانه را مصرف می کند.
این محاسبه فقط برای یک کیلو میوه است؛ نه سبد یک خانواده. اگر یک خانوار چهارنفره بخواهد در طول هفته فقط چهار کیلو میوه بخرد، حتی سبدی متشکل از میوه های معمولی هم می تواند از مزد یکروز کارگر بیشتر شود.
سه سبد، سه طبقه؛ میوه برای چه کسی هنوز روزمره است؟
برای سنجش حقیقی تر فاصله طبقاتی در بازار میوه، نمی توان خرید یک کیلو هندوانه را با یک کیلو گیلاس مقایسه کرد؛ هندوانه، طالبی و خربزه به طور معمول بصورت کامل خریداری می شوند و وزن هرکدام چند کیلوگرم است. به همین دلیل، در این محاسبه سه سبد هفتگی برای یک خانواده چهارنفره طراحی شده که وزن هرکدام حدود ۱۰ کیلوگرم است.
در سبد اقتصادی، وزن متوسط یک هندوانه شش کیلوگرم، یک طالبی دوونیم کیلوگرم و یک ملون دو کیلوگرم درنظر گرفته شده است. در دو سبد دیگر هم علاوه بر یک هندوانه کامل، از هر میوه یک کیلوگرم محاسبه شده است.
این محاسبه نشان داده است حتی ارزان ترین شکل حفظ میوه در سفره هم دیگر هزینه ناچیزی ندارد. یک خانواده برای خرید هفتگی فقط سه نوع میوه ارزان و آبدار باید ۴۴۰ هزار تومان بپردازد؛ رقمی که در آخر ماه به یک میلیون و ۷۶۰ هزار تومان و بالاتر از ۱۰ درصد حداقل مزد پایه می رسد. این خانواده از نظر وزن، سبد نسبتاً پُری به خانه می برد، اما حق انتخاب چندانی ندارد؛ بیشتر سبد از هندوانه، طالبی و ملون تشکیل شده و میوه هایی مانند هلو، شلیل، سیب گلاب و انگور از آن کنار گذاشته شده اند.
در سبد طبقه متوسط، وزن خرید حدودا همان ۱۰ کیلوگرم باقی می ماند، اما اضافه شدن پنج میوه معمولی تابستانی، هزینه هفتگی را به حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان می رساند؛ معادل بالاتر از دو روز مزد یک کارگر. تکرار این خرید در چهار هفته، نزدیک به چهار میلیون و ۶۰۰ هزار تومان هزینه دارد و حدود ۲۸ درصد حداقل مزد پایه را مصرف می کند؛ آن هم قبل از آن که اجاره، گوشت، لبنیات، برنج، دارو، رفت وآمد و سایر هزینه های خانوار پرداخت گردد.
در سبد گران تر هم خبری از خریدهای عجیب یا چندکیلویی نیست؛ فقط یک کیلو از پنج میوه گران تر در کنار یک هندوانه کامل قرار گرفته است. با همین ترکیب، هزینه یک خرید هفتگی به یک میلیون و ۶۴۵ هزار تومان، معادل نزدیک به سه روز مزد، می رسد. تکرار این سبد در یک ماه شش میلیون و ۵۸۰ هزار تومان هزینه دارد و نزدیک به ۴۰ درصد مزد پایه کارگر را می بلعد. حداقل مزد روزانه سال ۱۴۰۵ حدود ۵۵۴ هزار تومان و مزد پایه ماهانه نزدیک به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان تعیین شده است.
فاصله این سه سبد در وزن آنها نیست؛ هر سه حدودا به یک اندازه میوه دارند. تفاوت اصلی در تنوع و حق انتخاب است. خانوار کم درآمد برای پُر نگه داشتن سبد، ناچار است به سه میوه ارزان و مشابه بسنده کند؛ خانوار طبقه متوسط برای اضافه کردن هلو، آلو، انگور و سیب باید بالاتر از یک چهارم مزد پایه را کنار بگذارد و دسترسی به میوه های گران تر هم می تواند نزدیک به ۴۰ درصد مزد ماهانه را مصرف کند.
میوه حذف نشده؛ تنوع درحال آب رفتن است
آمار فعلی به تنهایی ثابت نمی کند که همه خانوارهای کارگری میوه را کاملا از سفره حذف کرده اند. آن چه با اطمینان بیشتری می توان گفت این است که هزینه حفظ یک سبد متنوع میوه، بسیار سریع تر از مزد بالا رفته است.
وقتی هندوانه، خربزه و طالبی ارزان تر از هلو، شلیل، آلبالو و سیب گلاب هستند، واکنش طبیعی خانوار کاهش تنوع، خرید وزن کمتر یا حرکت بسمت میوه های ارزان و آبدار است. در چنین شرایطی ممکنست میوه همچنان در خانه باشد، اما سهم آن از مصرف روزانه کمتر، فاصله خریدها طولانی تر و سبد آن یکدست تر شود.
تابستان ۱۴۰۵ برای بازار میوه فقط فصل رکوردهای قیمتی نیست؛ تصویری از طبقاتی شدن تغذیه است. فاصله میان این سه سبد، فقط فاصله میان هندوانه و شاه توت نیست؛ فاصله میان خانواری است که برای حفظ وزن سبد، تنوع را قربانی می کند و خانواری که هنوز می تواند میوه را برپایه ذائقه و کیفیت انتخاب نماید. میوه از سفره ها ناپدید نشده، اما حق انتخاب در بازار آن روزبه روز کوچک تر شده است.
۲۱۷
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظر کابرهای فوری خرید در مورد این پست